Η απόπειρα επικυριαρχίας του ΚΚΕ στην Ελλάδα της γερμανικής, ιταλικής και βουλγαρικής κατοχής και η οργανωμένη έφοδος για την κατάληψη της εξουσίας στην Ελλάδα της απελευθέρωσης, μεθοδεύθηκε εξ αρχής από αγγλικούς κύκλους υπό τον τότε Πρωθυπουργό της Μεγάλης Βρετανίας Ουίνστων Τσώρτσιλ.

Απώτερος σκοπός τους ήταν η επιβολή ενός καθεστώτος που θα ήταν «μια ωχρώς ερυθρά υπόθεσις, κατά τον τύπον του αγγλικού σοσιαλισμού», αντίστοιχη με το καθεστώς του Τίτο στην Γιουγκοσλαβία και χωρίς την καθοριστική πολιτειακή παρουσία του Βασιλέως Γεωργίου ΙΙ. Το καθεστώς θα υπαγόταν στην σφαίρα επιρροής της Μεγάλης Βρετανίας και θα ήταν ανεξάρτητο από την Σοβιετική Ένωση, κατά τις πρόνοιες της διαρρύθμισης που ακολούθησε στην Γιάλτα.

Βασική προϋπόθεση ήταν η ναρκοθέτηση των προσπαθειών του Βασιλέως Γεωργίου ΙΙ και της εξόριστης Κυβέρνησής του να συγκροτήσουν αξιόμαχο εξόριστο Ελληνικό Στρατό, που θα αποβιβαζόταν στην εκκενωμένη από τους Γερμανούς, Ιταλούς και Βουλγάρους Ελλάδα, θα εγγυόταν το πολίτευμα και τα σύνορα, τέλος, θα υποστήριζε την άμεση ενσωμάτωση της Βορείου Ηπείρου και της Κύπρου στον εθνικό κορμό.

Κύριος επιχειρησιακός βραχίονας της στρατηγικής αυτής ήταν το Political Warfare Executive, η Υπηρεσία Πολιτικού Πολέμου.

Τα δύο θεμελιώδη πολιτικά ισοδύναμα αυτής της μυστικής, οργανωμένης πατρωνείας των βρετανικών κύκλων επί των Ελλήνων ενόπλων και πολιτικών υπό το ΚΚΕ ήταν:

  • η πρώιμη, σχεδιασμένη μεταστροφή του ελληνικού αντάρτικου σε εμφύλιο πόλεμο ενάντια στις ανταγωνιστικές αντιστασιακές δυνάμεις, εις βάρος της αποτελεσματικότητάς του εναντίον των Γερμανών, Ιταλών και Βούλγαρων κατακτητών της Ελλάδος
  • η εσκεμμένη, συστηματική μεταφορά της εμφύλιας σύγκρουσης στην έδρα των εξόριστων ελληνικών πολιτικών και στρατιωτικών δυνάμεων στην Αίγυπτο.
  • Όταν οι δυνατότητες των πολιτικών και στρατιωτικών υπό το ΚΚΕ εξαντλήθηκαν, την παρεμπόδιση της επιστροφής του Βασιλέως Γεωργίου ΙΙ στην ελεύθερη Ελλάδα επέβαλε απροκάλυπτα πια ο ίδιος ο Τσώρτσιλ.

Η παρεμπόδιση της αποκατάστασης του νόμιμου πολιτεύματος, η διαμόρφωση ασταθών κυβερνητικών σχημάτων, η έλλειψη αξιόμαχου Ελληνικού Στρατού και η αποχή του Κοινοπολιτειακού Στρατού των Βρετανών από αποτελεσματική επέμβαση στην ελεύθερη Ελλάδα εναντίων των ανταρτών έδωσαν παράθυρα ευκαιρίας για την απόπειρα υπέρ του «ωχρώς ερυθρού πειράματος». Από καθαρή τύχη σε τακτικό (και στρατηγικό κατόπιν) επίπεδο η Ελλάδα δεν κατέληξε στην εξουσία των Κομμουνιστών. Η βλάβη σε εσωτερικό επίπεδο, αλλά και με όρους εθνικής αποκατάστασης υπήρξε συγκλονιστική.

*Απόσπασμα από το έργο: Έτσι μεθόδευσαν οι Βρετανοί το αντάρτικο του ΚΚΕ στην Ελλάδα. Ιωάννης Νασιούλας. Εκδόσεις Ελληνική Πρωτοπορία, 2021.

Written by

Ιωάννης Νασιούλας

Ο Ιωάννης Νασιούλας είναι Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας, Εμπειρογνώμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής Οικονομίας. Είναι Επικεφαλής της Δημοτικής Παράταξης "Νέα Αρχή για την Θεσσαλονίκη" και Δημοτικός Σύμβουλος του Δήμου Θεσσαλονίκης.